İnşaat, mühendislik ve montaj firmalarının vize sorusu diğer sektörlerden yapısal olarak farklıdır: seyahat birkaç günlük toplantı değil, haftalar veya aylar süren saha görevidir ve bu süre, Schengen vizesinin sınırlarına dayanır. Yanlış vize kategorisiyle sahaya gönderilen ekip, hem çalışanı hem şirketi hukuki riske sokar. Bu rehberde proje görevlendirmelerinde vize ve çalışma izni ayrımını, 90 gün sınırının yönetimini ve ekip rotasyon stratejisini anlatıyoruz.
Kritik Ayrım: İş Seyahati mi, Çalışma mı?
Schengen iş vizesi toplantı, keşif, denetim ve kısa süreli teknik görüşmeleri kapsar; ücretli fiili çalışma kapsamaz. Şantiyede fiilen üretim yapan, montaj kuran, ekip yöneten çalışan çoğu durumda çalışma izni kategorisine girer ve bu izin, İtalya tarafındaki işveren veya ana yüklenici üzerinden yürütülen ayrı bir prosedürdür. Sınır her zaman keskin değildir: makine tesliminde kısa süreli kurulum ve eğitim gibi bazı görevler, sözleşmeyle belgelendiğinde iş seyahati kapsamında değerlendirilebilir. Bu ayrımın ölçütlerini çalışma izni ve vize farkı rehberinde ayrıntısıyla açtık; tereddütlü görevlerde kategoriyi başvurudan önce netleştirmek şirketin sorumluluğudur.
Görev Tipine Göre Kategori Haritası
| Saha Görevi | Muhtemel Kategori |
|---|---|
| Keşif, teknik toplantı, ihale görüşmesi | İş seyahati vizesi |
| Teslim edilen ekipmanın kısa süreli kurulumu ve eğitimi | Sözleşme kapsamında iş seyahati (belgelenmek şartıyla) |
| Haftalar süren montaj, devreye alma, süpervizörlük | Duruma göre değişir; başvuru öncesi kategori teyidi şart |
| Şantiyede fiili üretim ve uzun süreli görev | Çalışma izni prosedürü |
90/180 Sınırının Proje Takvimiyle Savaşı
Kısa süreli vizeyle yürütülebilen görevlerde bile matematik acımasızdır: her 180 günde en fazla 90 gün. Altı aylık bir projede tek mühendisi sahada tutmak bu sınırla mümkün değildir; çözüm rotasyondur. İki kişilik dönüşümlü görevlendirme, her çalışanın 90/180 hesabını güvenli bölgede tutar; ancak bu, her iki çalışanın da çok girişli vizeye ve şirketin merkezi bir gün takibine sahip olmasını gerektirir. Çalışan başına giriş çıkış günlerini izleyen basit bir tablo, hem süre aşımını hem son dakika krizlerini önler.
Proje Dosyasının Belge Omurgası
Saha görevlendirmelerinde dosyanın merkezinde iki sözleşme vardır: Türk şirket ile İtalyan taraf arasındaki proje/hizmet sözleşmesi ve çalışanın görevlendirme yazısı. Görevlendirme yazısı görevin niteliğini, süresini, masrafların şirketçe karşılandığını ve çalışanın Türkiye’deki kadrosunun devam ettiğini açıkça yazmalıdır. İtalyan tarafın daveti de sete eklenir; format için şirket davetiyesi rehberi ölçü verir. Genel ticari kurgunun bütünü iş seyahati vizesi rehberinde.
📍 Kritik Nokta
Yanlış kategoriyle sahada yakalanmanın bedeli yalnızca çalışanın sınır dışı edilmesi değildir; ana yüklenici nezdinde şirketin itibarı ve projedeki pozisyonu da zarar görür. Proje görevlendirmenizin hangi kategoriye girdiğini WhatsApp üzerinden sorun, sözleşmenize bakıp net cevap verelim.
🎯 Ofisimizden Not — Vize Garanti
Mühendislik firmalarıyla çalışırken hep aynı kırılma anını görüyoruz: proje uzuyor ve sahadaki ekibin 90 günü doluyor. O anda yapılacak hiçbir hızlı çözüm yok; çözüm aylar önce, rotasyon planı kurulurken vardı. Proje sözleşmesi imzalandığı gün vize takvimini de kurun: kim, hangi dönem, hangi vizeyle. Saha planı olan her projenin bir vize planı olmalı.
Bilinmesi Gerekenler
Görevin içeriğine ve süresine bağlıdır: kısa süreli denetim ziyaretleri iş seyahati kapsamında kalabilirken, sahada sürekli yönetim görevi çalışma kategorisine yaklaşır. Sözleşmedeki tanım belirleyicidir.
Evet, her çalışan bireysel dosya sunar; ortak olan proje sözleşmesi ve davetiyedir. Görevlendirme yazıları kişiye özel düzenlenmeli ve unvanlar SGK kayıtlarıyla örtüşmelidir.
Kısa süreli vize istisnai durumlar dışında uzatılmaz. Uzayan projelerde çözüm rotasyon veya baştan çalışma izni prosedürüdür; bunu proje takviminde öngörmek gerekir.